Külliyet

Share on facebook
Facebook - Haberi Paylaş
Share on twitter
Twitter - Haberi Paylaş
Share on whatsapp
WhatsApp - Haberi Paylaş
Share on print
Haberi Yazdır

Merkez Bankası, Kasım enflasyonu için gözünü akaryakıt fiyatlarına dikti

Kasım’da enflasyona en belirgin katkının enerji grubundan geldiği belirtilen Merkez Bankası raporunda, “Uluslararası enerji fiyatları ılımlı seyrederken, Türk lirasındaki görünümle birlikte katı yakıt (yüzde 14,25), tüp gaz (yüzde 13,96) ve akaryakıt (yüzde 12,34) gruplarında yüksek aylık artışlar kaydedilmiştir” denildi. Raporda, tüketici fiyatları üzerinde üretici fiyatları kaynaklı baskıların sürdüğüne dikkat çekildi.

TÜİK Kasım ayında tüketici fiyatlarının aylık %3,51 oranında arttığı, yıllık enflasyonun ise %21,31 olarak gerçekleştiği açıklaması yapmış, ENAG’ın verileriyle çelişen bu oranlar kamuoyunda büyük tartışma yaratmıştı.

Merkez Bankası, aylık fiyat gelişmeleri raporunu yayınladı

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), TÜİK’in Kasım ayı enflasyon verilerine ilişkin değerlendirmeler içeren Aylık Fiyat Gelişmeleri Raporu’nu yayınladı.

Tüketici fiyatlarının Kasım ayında yüzde 3,51 oranında arttığı, yıllık enflasyonun 1,42 puan yükselişle yüzde 21,31 olduğuna vurgu yapılan raporda, şöyle denildi:

“Enflasyondaki yükselişe en belirgin katkı enerji grubundan gelmiştir. Uluslararası enerji fiyatlarında bu dönemde bir miktar gevşeme görülürken Türk lirasındaki görünümle başta akaryakıt, tüp gaz ve kömür olmak üzere yurt içi enerji fiyatları artış kaydetmiştir. Enflasyondaki yükselişte öne çıkan bir diğer grup hizmet sektörü olurken, bu grupta lokanta-otel grubu fiyatlarındaki hızlanma belirgin olmuştur. Taze meyve ve sebze dışı gıda enflasyonundaki seyir yemek hizmetleri enflasyonunu olumsuz yönde etkilemektedir. Kasım ayında küresel gıda ve tarımsal emtia fiyatlarındaki yükseliş eğilimi tahıllar öncülüğünde sürmüş, bu gelişmenin olumsuz yansımalarına karşın, taze meyve ve sebze enflasyonundaki görünüm ve baz etkisiyle gıda yıllık enflasyonu sınırlı bir oranda gerilemiştir. Temel mal fiyatlarındaki aylık artış hızlanırken, bir önceki yılın aynı dönemindeki yüksek artış nedeniyle bu grupta yıllık enflasyon görece yatay seyretmiştir. Bu dönemde emtia fiyatlarında süregelen olumsuz seyir, tedarik zincirlerinde artarak devam eden aksamalar ve Türk lirasındaki gelişmelerle birlikte üretici fiyatlarında enerji ve ara malları başta olmak üzere genele yayılan artışlar görülmüştür. Bu görünüm altında, B ve C göstergelerinin yıllık enflasyonları ve ana eğilimleri yükselmiştir.”

Alt grupların yıllık enflasyona katkıları

Alt grupların yıllık tüketici enflasyonuna katkıları incelendiğinde, bir önceki aya göre enerji (0,73 puan), hizmet (0,30 puan), alkol-tütün-altın (0,15 puan), gıda (0,13 puan) ve temel mal (0,11 puan) gruplarının katkılarının arttığına dikkat çekilen raporda, “Enerji fiyatları Kasım ayında yüzde 5,95 oranında artmıştır. Bu dönemde uluslararası enerji fiyatları ılımlı seyrederken, Türk lirasındaki görünümle birlikte katı yakıt (yüzde 14,25), tüp gaz (yüzde 13,96) ve akaryakıt (yüzde 12,34) gruplarında yüksek aylık artışlar kaydedilmiştir. Böylece, yıllık enerji enflasyonu Kasım ayında 6,38 puan yükselerek yüzde 32,14 olmuştur” değerlendirmesi yapıldı.

TÜFE ve Alt Kalemler (% Değişim)

Gıda enflasyonu: “Tarımsal kuraklık, kur gelişmeleri ve girdi maliyetleri etkili”

Merkez Bankası, Kasım ayında gıda enflasyonuna ilişkin şu değerlendirmeyi yaptı:

“Gıda ve alkolsüz içecekler fiyatları Kasım ayında yüzde 3,92 oranında artmış, grup yıllık enflasyonu bir önceki yıldaki yüksek bazın da etkisiyle 0,30 puan gerileyerek yüzde 27,11 ile yüksek seyrini korumuştur. Yıllık enflasyon işlenmemiş gıda grubunda 3,98 puan düşüşle yüzde 25,22’ye gerilerken, işlenmiş gıda grubunda 3,15 puan artışla yüzde 28,86’ya yükselmiştir. İşlenmemiş gıda enflasyonundaki gerilemede temelde taze meyve-sebze fiyatları etkili olurken, mevsimsellikten arındırılmış veriler Eylül ayından bu yana taze meyve-sebze grubunda gözlenen düzeltmenin sebze kaynaklı olarak bu dönemde de devam ettiğine işaret etmiştir. Bu dönemde, diğer işlenmemiş gıda grubu genelinde fiyatlar önemli ölçüde yükselirken (yüzde 5,47); et, yumurta, patates, kuruyemiş ve bakliyat fiyatlarındaki artışlar öne çıkmıştır.

Bu gelişmelerde tarımsal kuraklık, kur gelişmeleri ve girdi maliyetleri etkili olmaya devam etmiştir. İşlenmiş gıdada aylık fiyat artışı hızlanırken (yüzde 4,83); bu dönemde genele yayılan yüksek artışlar görülmekle birlikte özellikle tarımsal kuraklık ve uluslararası tahıl fiyatlarında gözlenen olumsuz seyir ile kur gelişmelerinin yansımalarının hissedildiği ekmek ve tahıllar grubundaki aylık yükseliş (yüzde 7,20) dikkat çekmiştir. Ayrıca, kırmızı et fiyatlarındaki artışların etkilerinin izlendiği işlenmiş et ürünleri, uluslararası yağ fiyatlarının etkilerinin görüldüğü katı-sıvı yağlar ile şeker ve şekerle bağlantılı ürün grupları öne çıkmıştır. Bu gelişmeler sonucunda, taze meyve ve sebze dışı gıda grubunda yıllık enflasyon 2,23 puan yükselerek yüzde 29,76’ya ulaşmıştır.

“Tüketici fiyatları üzerinde üretici fiyatları kaynaklı baskılar sürüyor”

Yurt içi üretici fiyatları Kasım ayında yüzde 9,99 oranında artmış, yıllık enflasyon 8,31 puan yükselişle yüzde 54,62 olmuştur. Alt gruplar geneline yayılan yüksek fiyat artışlarında Türk lirasındaki gelişmeler ve tarımsal ürünler başta olmak üzere emtia fiyatlarındaki yüksek seyir belirleyici olmaya devam ederken, tedarik zincirindeki aksamalar tekrar belirginleşmiştir. Bu dönemde petrol ve ana metal hariç imalat sanayi fiyatlarının eğilimi önemli ölçüde yükselmiştir.

Ana sanayi gruplarına göre incelendiğinde, yıllık enflasyon enerji ve ara mallarında daha belirgin olmak üzere tüm alt gruplarda yükselmiştir. En belirgin artış yüzde 13,33 ile enerji grubunda gerçekleşmiş, bu gelişmede elektrik enerjisinin üretim ve dağıtımı, rafine edilmiş petrol ürünleri, gaz imalatı ve kömür imalatı öne çıkmıştır. Aylık yüzde 11,55 oranında yükselen ara malları fiyatlarında demir-çelik ile diğer metaller, tekstil iplik ve elyafları, kimyasal ve plastik ürünler dikkat çekerken, diğer alt kalemlerde de belirgin artışlar izlenmiştir. Sermaye mallarındaki fiyat artışında (yüzde 7,91) ise metal yapı ürünleri, motorlu kara taşıtları ile bunların parça ve aksesuarları ve makineler ön plana çıkmıştır.

Dayanıklı tüketim malları fiyatları mobilya, mücevherat ve ev aletleri öncülüğünde yükselirken, dayanıksız tüketim mallarındaki artışta et ürünleri, tekstil ürünleri, katı-sıvı yağlar ile diğer gıda ürünleri belirleyici olmuştur. Bu gelişmelerle, tüketici fiyatları üzerinde üretici fiyatları kaynaklı baskılar sürmektedir.”